همه ما احتمالا یک متر خیاطی را از نزدیک دیده ایم. ویژگی این مترها اندازه گیری مدرج طول به سانتی متر است و می توان به وسیله آن اندازه های مختلف یک پارچه یا مسافتی کوتاه را اندازه گیری نمود. محور اعداد دقیقا همین مترهاست. بدین شکل که ما به وسیله این محور، بخشی از کاغذ یا صفحه کامپیوتر را مدرج می کنیم و با استفاده از آن می توانیم عملیات های مختلف را بر روی محور انجام دهیم.
با این حال ابتدا لازم است که با محور اعداد آشنا شویم و بتوانیم اعداد مختلف را روی آن نمایش دهیم. به عنوان مثال، شکل 1-1، نمایشی از محور اعداد بین 0 تا 100 که عدد 17 را با فلش بر آن مشخص شده است. می توانیم با عملیات های متنوعی به عدد 17 برسیم. مثلا از 20 سه خانه کم کنیم یا به 10، 7 اضافه کنیم.
شکل 1-1، محور اعداد 0 تا 100، عدد 17 و جایگاه آن با فلش مشخص شده است.
*مثال 1-1 |
اعداد زیر را بر محور اعداد نشان دهید.
$53,79,14$ شکل 1-2، مثال 1-1
|
پاسخبرای نمایش عدد 14، از عدد 10، چهار گام می شماریم. برای 79، یکی از 80 کم می کنیم و برای 53، سه خانه از 50 جلوتر می رویم: شکل 1-3، پاسخ مثال 1-1 |
از محور ها همواره می توان برای مقایسه اعداد و پی به بردن به ارزش مکانی نیز استفاده نمود. برای بدست آوردن مکان دقیق هر عدد روی محور می توان مطابق این مثال عمل کرد. برای مثال برای یافتن عدد 1437، ابتدا با صفر قرار دادن یکان و دهگان و صدگان، 1000 بدست می آید. سپس از بزرگترین ارزش مکانی شروع به گذاشتن عدد می کنیم. یعنی 1400، سپس، 1430 و در نهایت 1437، را می توان روی محور نمایش داد.
تمرینات |
*1- به وسیله یک متر قد خود و دوستانتان را اندازه گیری کنید و با ترسیم بر روی یک محور اعداد، محل این اعداد را مشخص نمایید.
*2- هر کیلومتر 1000 متر است. به وسیله یک محور اعداد که صد کیلومتر صد کیلومتر عدد گذاری شده؛ محل تقریبی فاصله مشهد $910 km$، اصفهان $ 441 km $ و شیراز $ 843 km$ را نسبت به تهران علامت گذاری کنید. شکل 1-4، تابلوی فاصله شهری در جاده چالوس |